Ứng dụng dạy học STEM trong môn Lịch sử và Địa lí
Nhằm đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Với ưu điểm lấy học sinh làm trung tâm STEM giúp các em khám phá tri thức qua trải nghiệm, thông qua đó phát triển tư duy khoa học một cách tự nhiên và hứng thú. Tổ Sử - Địa - GDCD đã tích cực áp dụng mô hình giáo dục STEM vào giảng dạy môn Lịch sử và Địa lí, đặc biệt phân môn Lịch sử 8, bước đầu đem lại những dấu hiệu tích cực.
Tiết học được minh họa ở Bài 8: Phong trào Tây Sơn. Thông qua các hoạt động trải nghiệm, học sinh vận dụng kiến thức thiết kế mô hình lược đồ Rạch Gầm – Xoài Mút bằng vật liệu đơn giản như bìa cát tông, ống hút làm cây xanh, bìa cứng gấp thuyền và cắt mũi tên, giấy cứng và bông gòn làm gò đất, màu nước, keo.
Học sinh thuyết trình trước lớp; học sinh mô tả được địa hình trận Rạch Gầm – Xoài Mút cũng như cách Nguyễn Huệ bố trí quân mai phục ở Rạch Gầm, Xoài Mút, cù lao Thái Sơn, đây là 3 vị trí then chốt được Nguyễn Huệ sử dụng để chặn đầu, khóa đuôi dồn quân địch vào thế bị bao vây nhằm tiêu diệt quân Xiêm chặn đứng cuộc tấn công của Chiêu Tăng và Chiêu Sương tiến lên Mỹ Tho. Tài năng Nguyễn Huệ thể hiện ở chỗ biết lợi dụng địa hình- xác định khu vực quyết chiến chính là dựa vào địa hình khúc sông Tiền, đoạn Rạch Gầm – Xoài Mút, bố trí mai phục, tìm cách “điệu hổ li sơn” nhử địch vào trận địa, biết tổ chức và điều khiển thế trận, chiến thắng nhanh gọn tấn công đối phương cả 4 mặt. Kết quả chưa đầy 1 ngày toàn bộ quân Xiêm và quân bản bộ của Nguyễn Ánh bị đại bại, dập tan âm mưu xâm lược của quân Xiêm và trừng trị đích đáng hành động phản bội quyền lợi dân tộc của Nguyễn Ánh. Đây là một trong những trận thủy chiến lớn nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của nhân dân ta. Như vậy phong trào Tây Sơn thực hiện đồng thời 2 nhiệm vụ là không ngửng mở rộng phạm vi đấu tranh chống chính quyền họ Trịnh, vừa dung cảm đảm nhận sứ mệnh bảo vệ độc lập dân tộc. Nhân dân ta luôn tỏ biết ơn những chiến thắng mà phong trào Tây Sơn đã đem lại cho nhân dân.
Qua tiết học đã đạt được hiệu quả: học sinh chủ động, sáng tạo, nhớ bài lâu hơn nhờ mô hình trực quan. Không khí lớp học vui vẻ, học sinh hoạt động tích cực, hợp tác tốt. Giáo viên hình thành được năng lực tự học, tự giải quyết vấn đề, học sinh tự tin hơn.
Việc áp dụng lòng ghép STEM trong dạy học Lịch sử - Địa lí giúp giờ học trở nên sinh động, tăng tính hấp dẫn, giúp học sinh “chạm” vào Lịch sử, phát triển kĩ năng mềm và phát huy tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác và khả năng giải quyết vấn đề của học sinh, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả dạy học môn Lịch sử và Địa lí trong nhà trường.